در آیه سوم سوره دخان از شبی با نام «لیله مبارکه» یاد شده است و در سوره قدر از شبی با نام «لیله القدر»، در این نوشته تحقیقی در ارتباط یا تفاوت بین این دو شب ذکر شده در قرآن کریم انجام شده است.

حم﴿١وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ﴿٢إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍإِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ﴿٣فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴿٤أَمْرًا مِّنْ عِندِنَاإِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ﴿٥رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَإِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴿٦

در سوره دخان الله تعالی می‌فرماید: سوگند به کتاب مبین(۲) که همانا ما در لیله مبارکه کتاب مبین را انزال نمودیم و همانا ما از بیم دهندگان می‌باشیم(۳) و در آن لیله مبارکه هر امر حکیمی تفکیک می‌گردد(۴) آن امر از جانب ما می‌باشد و همانا ما ارسال کننده هستیم(۵) آن امر از سوی پرودگار تو رحمتی است و همانا آن پرورگار تو شنوا و دانا است(۶)

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ﴿١وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ﴿٢لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ﴿٣تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ﴿٤سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ﴿٥

همانا ما آن را در شب قدر فرود آوردیم(۱) و تو چه می‌دانی شب قدر را(۲) شب قدر بهتر از هزار ماه است(۳) فرشتگان و روح به فرمان پرورگارشان در این شب فرود می‌آیند(۴) آن شب تا سپیده دم سلامت است(۵)

پرسش

سوال این است که «لیله مبارکه» و «لیله القدر» یک حقیقت است؟ و آیا همان زمان است؟ و یا مراد چیز دیگر است، مثلا آیا «لیله مبارکه» و «لیله القدر» عالم ممکنات و عالم هستی است و یا بنیه محمدیه(ص)؟

«هُ» در اِنَّا اَنزَلْنَاهُ چیست؟ در حالتی که در سوره قدر مرجعی برای او نیست، آیا مرجع همان کتاب مبین در سوره دخان است؟

پاسخ

کتاب مبین، یعنی مکتوب آشکار و اثر الهی که روشن و واضح است و ظرف آن لیله مبارکه است. و «هُ» در إِنَّا أَنزَلْنَاهُ  همان مطلق هستی است و ظرف آن «لیله القدر» است.

بنابراین می‌توان گفت که اثر مکتوب در لیله مبارکه تنزل شده است و مطلق هستی در لیله القدر تنزل شده است.

مطلب دیگر اینکه «لیله مبارکه» و «لیله قدر» می‌تواند غیر زمانی باشد.حال این غیر زمانی یا بنیه محمدیه(ص) و یا کل عالم هستی و ممکنات است. چرا که کل ما سوی الله شب است و ظلمت محض و اللَّـهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ پس کتاب مبین که اثر الهی است در «لیله مبارکه» فرود آمده است و موجب نورانیت آسمان‌ها و زمین شده است در سوره قدر مطلق هستی در لیله القدر فرود آمده است. پس بنابراین آثار و برکات و نورانیت جناب خاتم و کل ما سوی الله از ملک و ملکوت، آسمان‌ها و زمین همه نورانیت آنان از کتاب مبین الهی و مطلق هستی است.